alt

Το Φθινόπωρο είναι κυρίως η εποχή των μανιταριών. Οι  Αντισσαίοι και οι Γαβαθιανοί  όλοι αρχίζουν να τρέχουν στα μέρη που ξέρουν μόνο εκείνοι και να μαζεύουν άγρια μανιτάρια. Στα καφενεία το θέμα συζήτησης είναι καθημερινά «οι μανίτες», ποιος βρήκε τους καλύτερους, ποιος τους πιο πολλούς, κρατούν όμως εφτασφράγιστο μυστικό το πού τους βρήκαν. Η αλήθεια είναι ότι η ευχαρίστηση  δεν περιγράφεται κάθε φορά που ψάχνοντας ανακαλύπτουν ένα καλά κρυμμένο μανιτάρι ή και πολλά μαζί άλλα μικρά και άλλα μεγάλα σαν ανθοδέσμη. Τα κόβουν με προσοχή, δεν τα ξεριζώνουν γιατί σε λίγες μέρες θα βγάλουν καινούρια. Κάποιοι μάλιστα τα σκεπάζουν, όταν είναι μικρά, για να μεγαλώσουν και να τα κόψουν σε μερικές μέρες. Είναι γεγονός βέβαια ότι  λίγοι είναι οι γνώστες των μανιταριών  που μπορούν να ξεχωρίζουν τα μη δηλητηριώδη. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή και σωστή επιλογή.
 
Πόσοι όμως γνωρίζουν τι ακριβώς είναι τα μανιτάρια και ποια είναι η αξία τους;
 
1.Τι είναι τα μανιτάρια;
Είναι  ετερότροφοι οργανισμοί που ζουν σαπροφυτικά ή παρασιτικά. Αυτό που βλέπουμε και το χαρακτηρίζουμε ως μανιτάρι είναι μόνο το ορατό μέρος του σώματός του. Το υπόλοιπο μέρος ( το μυκήλιο) διάγει μια  κρυφή ζωή  μέσα στο έδαφος και σε νεκρούς  ή ζωντανούς κορμούς δένδρων. Τα  μανιτάρια  στερούνται χλωροφύλλης με αποτέλεσμα να μη μπορούν να εκτελέσουν τη λειτουργία της φωτοσύνθεσης, έχουν όμως την ικανότητα να αποσυνθέτουν τη νεκρή οργανική ύλη, παίζοντας έτσι αναντικατάστατο ρόλο στη φυσική ανακύκλωση. Αναπαράγονται με σπόρια και φυτρώνουν κάθε άνοιξη και φθινόπωρο σε φυτοχώματα πλούσια σε οργανική ουσία (χούμο) σε ρίζες και κορμούς δένδρων, σε δασικές εκτάσεις και λιβάδια. Μπορούν όμως να φυτρώσουν όλες τις εποχές του χρόνου και σε κάθε βιότοπο.
2. Ποια μανιτάρια είναι βρώσιμα;
Υπάρχουν σε όλη την Ελλάδα πολλά είδη άγριων  μανιταριών  στην Ευρώπη περίπου 5000 είδη. Δυστυχώς δεν υπάρχει κανένας κανόνας  διάκρισης των φαγώσιμων ειδών από τα δηλητηριώδη. O μόνος κανόνας  που ισχύει είναι ‘ότι μαζεύουμε για τροφή μόνο τα είδη των οποίων τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίζουμε με απόλυτη βεβαιότητα. Η παραμικρή αμφιβολία είναι  λόγος απόρριψής τους.
3. Ποια είναι τα σημαντικότερα βρώσιμα μανιτάρια;
Αμανίτης καισαρικός  
Βασιλομανίταρο
Πορτομπέλλο   
Πλευρώτους  
Ασπρομανίταρο  
Κανθαρέλλα 
Τρούφα , και άλλα.
4.Πώς τα καθαρίζουμε; 
Κόβουμε το πόδι και καθαρίζουμε όλα τα χώματα με  μυτερό μαχαίρι. Τα πλένουμε με άφθονο νερό γρήγορα, χωρίς να τα μουλιάσουμε, γιατί χάνουν το άρωμά και τη γεύση τους. Τα στραγγίζουμε και τα σκουπίζουμε με χαρτί κουζίνας. Αν δε τα μαγειρέψουμε αμέσως τα καθαρίζουμε  χωρίς να τα πλύνουμε τα κόβουμε και τα βάζουμε  στην κατάψυξη. 
5. Ποια είναι η διατροφική τους αξία; 
Τα άγρια μανιτάρια θεωρούνται ιδανική τροφή. Πέρα από την εξαιρετική γεύση και το μοναδικό άρωμά τους, έχουν το πλεονέκτημα να είναι απαλλαγμένα από χημικά, λιπάσματα, ορμόνες, φυτοφάρμακα. Είναι τροφή με χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λίπη και νάτριο έχουν λίγες θερμίδες και είναι πηγή βιταμινών C, D και Β,  σιδήρου, ψευδαργύρου, φωσφόρου, καλίου, χαλκού. Η ποιότητα των ελληνικών μανιταριών είναι εξαιρετική και αυτό ανέλαβαν να μας το  μάθουν οι έμπειροι επαγγελματίες συλλέκτες που οργανώνονται σε συλλόγους στη Δ. Μακεδονία στη Θράκη αλλά και στη Λέσβο.
 Στο  δήμο Ευεργέτουλα ιδρύθηκε ο σύλλογος μανιταρόφιλων  Λέσβου το 2008, σε μια προσπάθεια αποκέντρωσης από την πόλη της Μυτιλήνης. Καλύπτει τους μανιταρόφιλους όλου του νησιού με ομάδες που λειτουργούν τοπικά σε διάφορα χωριά. Σκοπός του συλλόγου είναι η καταγραφή των μανιταριών του νησιού, η ενημέρωση του κόσμου για τη σωστή συλλογή και κατανάλωση μανιταριών, καθώς και η προστασία του περιβάλλοντος σε όλα τα  επίπεδα όχι μόνο της μυκοχλωρίδας. (http://manitarilesvos.blogspot.com/) για όσους θέλουν να επικοινωνήσουν με το σύλλογο αυτό.